هراس


ترس شدید یا بیمارگونه که در روانشناسی به هَراس، هراس‌زدگی (به انگلیسی: phobia)‏، فوبی یا فوبیا شهرت دارد عبارت است از نوعی بیمارگونه و پایدار از ترس در فرد که باعث اختلال در زندگی روزمره وی می‌شود. بر خلاف ترس معمولی که واکنشی زودگذر و طبیعی به یک عامل خطرناک خارجی است، هراس بیشتر ترس از قرار گرفتن در یک موقعیت خطرناک است مانند ترس از پرواز یا ماشین‌سواری. در برخی موارد، فرد هرگز در تماس با چیزی که از آن می‌ترسد نبوده‌است .

هراس‌زدگی، ترس نامعقول و شدید از یک موضوع، یک موقعیت یا یک شیئ است. در واقع با اینکه فرد می‌داند ترسش نامعقول است ولی توانایی کنترل آن را ندارد و اگر در معرض آنچه که از آن «هراس» دارد، قرار بگیرد موجی از اضطراب، ترس شدید و حتی وحشت‌زدگی بر او چیره می‌شود و این تجربه چنان برایش ناخوشایند است که سعی می‌کند همیشه از آن مورد «هراس آور» دوری کند. در میان اختلال اضطراب، «فوبیاها» از همه شایع ترند. سالانه ۷٫۸ ٪ از بزرگ‌سالان آمریکایی از یکی از انواع هراس‌زدگی رنج می‌برند و هراس‌های بیمارگونه، شایع‌ترین اختلال روانشناختی در میان زنان و دومین اختلال شایع در میان مردان سنین بالای ۲۵ سال است.

ترس یک واکنش طبیعی بشر هنگام مواجهه با خطر است که هدف محافظتی دارد. هنگام مواجهه با خطر، دستگاه عصبی سمپاتیک با ترشح آدرنالین آمادگی «مبارزه یا فرار» را ایجاد می‌سازد. آدرنالین موجب افزایش ضربان قلب و جریان خون در عضلات بدن می‌شود و در نتیجه فرد می‌تواند در شرایط اضطراری بهتر عکس العمل نشان دهد. همچنین میزان قند خون نیز بالا می‌رود. در چنین شرایطی، جسم و روح آماده عمل است. پس در موقعیت‌های خطرناک، ترس، طبیعی و حتی مفید است. اما فوبیا، ترس بیمارگونه یی است که به شدت مبالغه آمیز و حتی توهمی است.


انواع
بیش از هشتاد نوع هراس وجود دارد که برخی بسیار نادرند مانند ترس از سرخس ! یا ترس از عدد ۸. ولی به طور کلی هراس‌زدگی‌ها را می‌توان به سه دسته تقسیم کرد؛

۱)هراس‌های ویژه (مانند ترس از حیوانات، ترس از زخم، هراس موقعیتی مانند ترس از مکانهای بسته و ارتفاع، ترس از بلاهای طبیعی مانند زمین‌لرزه)

۲)جمع‌هراسی (اختلال اضطراب اجتماعی)

۳)هراس از مکان‌های باز (ترس بیمارگونه از مکان‌های عمومی و مکان‌های باز).

بعضی از هراس‌ها در جنس خاصی یا در سن خاصی شایعترند، مثلا فوبی حیوانات در زنان شایعتر است و فوبی بیماری در سنین میانسالی.


علت
علت واقعی این اختلال ناشناخته‌است. علت احتمالی آن عبارتست از یک واکنش یادگرفته شده (ساخته شده در ذهن) مثلاً ناشی از تماس با فرد دیگری دارای ترس مشابه، یا داشتن تجربه یک ترس اولیه که همراه با یک شیئی یا موقعیت خاص بوده‌است. یکی از عللی که میتواند عامل ترس موهومی باشد تجربه ای در دوران کودکی است.ترسی که در ضمیر ناهشیار شخص پنهان است.

درمان
درمان با داروهای ضداضطراب مانند بنزودیازپین‌ها، بتا بلاکرها , SSRIs و مهارکننده‌های مونو آمینو اکسیداز (MAOIs)، سایر داروها مانند بوسپیرون، روان‌درمانی، هیپنوتیزم و خانواده‌درمانی است. روان درمانی به یکی از چهار شیوه حساسیت‌زدایی منظم، غرقه‌سازی، سرمشق‌گیری و تنش کاربردی انجام می‌گیرد. همچنین می توان از نوروفیدبک و بیوفیدبک نیز در درمان غیر دارویی هراس به عنوان روش مکمل دارو درمانی یا در موارد مقاوم به درمان دارویی استفاده کرد

فهرست هراس‌ها

این مقاله که بخش عمده آن از ویکی انگلیسی ترجمه شده‌است، در مورد کلماتی با پسوند فوبیا که با ترکیب ترس یا هراس به فارسی ترجمه می‌شوند، نوشته شده‌است. برای دسته‌ای از اختلالات روانی با همین پسوند، مقاله ترس مرضی یا هراس را ببینید. پسوندهای انگلیسی (phobia، -phobic، -phobe) که ریشهٔ یونانی دارند و کلمات انگلیسی مربوط به آنها در فارسی با ترکیب کلمهٔ ترس یا هراس یا تشویش ترجمه می‌شوند، در کاربرد فنّی خود در دانش روانپزشکی، در ساختن کلماتی که ترس‌های ناتوان کنندهٔ غیرعقلانی را توصیف می‌کنند و نوعی بیماری ذهنی یا اختلال روانی محسوب می‌شوند، به کار می‌روند (بعنوان مثال : agoraphobia، که ترس از مکان پرازدحام یا هراس از مکان‌های باز ترجمه شده‌است) همچنین در شیمی برای توصیف بیزاری‌ها یا دافعه‌های شیمیایی (بعنوان مثال : hydrophobic، به معنای آب گریز) در زیست شناسی برای توصیف موجوداتی که شرایط خاصّ را دوست ندارند (بعنوان مثال : acidophobia، به معنای اسید گریز) در طب برای توصیف حساسیت شدید به محرک‌هایی که معمولا حسی هستند (به عنوان مثال : photophobia، به معنای نور گریزی) به کار می‌روند. در کاربردهای معمولی نیز کلمه‌های حاوی پسوند فوبیا یا ترکیب هراس برای توصیف دوست نداشتن چیز یا موضوع خاصّ، یا تنفر و بیزاری از آن به کار گرفته می‌شوند. متضاد پسوند فوبیا، پسوند "فیل" (phil) می‌باشد که کلمات حاوی آن در فارسی با ترکیب "دوست" یا "مایل" یا علاقمند" یا "گراینده" ترجمه می‌شوند . مثلا "هیدروفیل" به معنای "آب دوست" [مقابل "هیدروفوب"] یا "اسیدوفیلیا" به معنای "مایل به اسید" یا "گراینده به اسید" [مقابل "اسیدوفوبیا"]

توضیحات
این فهرست دربرگیرندهٔ انواع ترس‌های شدید - که در روانشناسی به هراس شهرت دارند - و برابرهای انگلیسی آن‌هاست. این مطلب علاوه بر پانویس زیر با بهره از محتویات همین صفحه در ویکی انگلیسی تکمیل و ویرایش شده‌است.

    آب‌هراسی Hydrophobia، ترس از آب (یک علامت از بیماری هاری)، این اصطلاح در توصیف وضعیت‌های غیرروانی به کار می‌رود. در توصیف وضعیتهای مربوط به روان، اصطلاح Aquaphobia مناسبتر است.
    اتاق‌هراسی Koinoniphobia
    آتش‌هراسی Pyrophobia، ترس از آتش.
    اسلام‌هراسی Islamophobia
    اجنه هراسی یا روح هراسی Phasmophobia، ترس از ارواح، اشباح و اجنّه.
    ارزشیابی‌هراسی Sociophobia
    اسب‌هراسی Equinophobia
    استفراغ هراسی Emetophobia، ترس از استفراغ کردن.
    اسلحه هراسی Hoplophobia، ترس از اسلحه‌ها مخصوصا از سلاحهای گرم(عموماً بعنوان یک اصطلاح سیاسی به کار برده می‌شود اما همچنان بدان بعنوان نوعی هراس بالینی نیز استناد می‌شود.)
    آسیب‌هراسی Traumatophobia
    آشپزی‌هراسی Mageirocophobia
    اشعه هراسی Radiophobia، ترس از مواد و اشعه‌های رادیواکتیو یا اشعهٔ ایکس.
    آلوده‌هراسی Mysophobia، ترس از میکروبها، آلودگی یا کثیفی.
    آینه‌هراسی Catoptrophobia، ترس از آئینه‌ها و یا از انعکاس تصویر خود در هرچیز.
    باران‌هراسی Ombrophobia
    بازارهراسی یا گذرهراسی (آگورافوبی) Agoraphobia

توضیح اینکه Agoraphobia، بدون تاریخچهٔ روانپزشکی از ابتلاء به حمله هراس یا همان اختلال پانیک، به ترس از جاها یا موقعیت‌هایی گویند که فرار سریع از آنها دشوار است و دسترسی به کمک درآن جاها یا موقعیت‌ها آسان نیست.

    باکتری‌هراسی Bacteriophobia، ترس از باکتری‌ها و باسیل‌ها. اصطلاحات دیگر آن:

Bacillophobia، Microbiophobia هستند.

    بچه بازهراسی یا هراس از آزارجنسی Agraphobia، ترس از مورد سوء استفادهٔ جنسی واقع شدن، به این نوع ترس contreltophobia نیز گفته می‌شود.
    برف‌هراسی Chionophobia
    بدشکلی هراسی Dysmorphophobia، این اختلال که باعنوان اختلال بدشکلی(بدریختی)بدن یا body dysmorphic disorder نیز شناخته می‌شود، نوعی وسواس آمیخته به هراس است که به همراه یک نقص واقعی در بدن یا تصور چنین نقصی مشخص می‌شود.
    برهنه هراسی Gymnophobia، ترس از برهنگی.
    بلع هراسی Phagophobia، ترس از بلعیدن یا قورت دادن.
    بلندی‌هراسی Acrophobia، ترس از ارتفاع، به آن Altophobia هم گویند.
    بنفش‌هراسی Porphyrophobia
    بو هراسی Osmophobia، Olfactophobia، ترس از بوها یا رایحه‌ها.
    بیگانه‌هراسی Xenophobia، ترس از غریبه ها، بیگانگان و اجنبی ها.
    بیمارستان‌هراسی Nosocomephobia، ترس از بیمارستانها
    بیماری‌هراسی Pathophobia، ترس از بیماری، اصطلاح Nosophobia نیز به معنای ترس از گرفتن یک بیماری است
    پاهراسی Podophobia
    پرنده‌هراسی Ornithophobia
    پروازهراسی Pteromechanophobia، ترس از پرواز کردن. این اصطلاحات نیز به همین معنا هستند:

aerophobia، aviatophobia، aviophobia

    پزشک ترسی Iatrophobia
    پل هراسی Gephyrophobia، ترس از پل‌ها.
    پله‌هراسی Bathmophobia
    پیر هراسیGerontophobia، ترس از پیر بودن یا یک نوع تنفر و ترس از افراد پا به سن گذاشته.
    پیری هراسی Gerascophobia، ترس از پیرشدن و پابه سن گذاشتن.
    تاریکی‌هراسی Achluophobia، ترس از تاریکی، اصطلاحات: Nyctophobia، Achluophobia، Lygophobia، Scotophobia نیز همگی به همین معنا کاربرد دارند.
    ترس از ازدواج Gamophobia
    ترس از دردسترس نبودن Nomophobia، ترس از بودن خارج از محدوده تماس تلفنی با موبایل.
    ترس‌هراسی Phobophobia
    تزریق‌هراسی Trypanophobia، ترس از سوزنها یا انجام تزریقات. اصطلاحات: Belonephobia، Enetophobia نیز به همین معانی آمده اند.
    تصادم‌هراسی Dystychiphobia
    تصمیم هراسی Decidophobia، ترس و واهمه از اخذ تصمیمات.
    تلفن هراسی Telephone phobia، ترس یا اکراه و بی میلی نسبت به جواب دادن یا گرفتن تماسهای تلفنی.
    تمسخرهراسی Catagelophobia
    تندرهراسی Astraphobia ،Brontophobia ،Keraunophobia ،Tonitrophobia، ونیز : Astrapophobia، این اصطلاحات به معنای ترس از تندر، رعد وبرق، و طوفان به کار می‌روند. این نوع ترس در بچه‌های کوچک عمومیت دارد.
    تنگ‌هراسی Anginophobia
    تنگناهراسی Claustrophobia، ترس از مکانهای تنگ و محدود.
    تنهایی‌هراسی Autophobia
    توفان‌هراسی Lilapsophobia
    تیزهراسی Aichmophobia، ترس از اشیاء تیز و برّان یا نوک دار(به عنوان مثال از: سوزن، چاقو یا از یک ناخن تیز)
    جادوهراسی Wiccaphobia
    جانورهراسی Zoophobia
    جراح هراسی یا جراحی هراسی Tomophobia، ترس یا اضطراب ناشی از جراحان یا اعمال جراحی.
    جمع‌هراسی social phobia، ترس از مردم و موقعیت‌های جمعی. باعنوان Sociophobia نیز شناخته می‌شود.
    جمعه سیزدهم هراسی Paraskavedekatriaphobia، Paraskevidekatriaphobia، Friggatriskaidekaphobia، همه این اصطلاحات به ترس از جمعه‌هایی گفته می‌شود که به سیزدهم هر ماه افتاده‌اند.
    چاقی‌هراسی Obesophobia.
    چربی هراسی Lipophobia، ترس یا اجتناب از چربیها در غذا یا غذاهای چرب.
    چهار هراسی Tetraphobia، ترس از عدد چهار.
    حشره‌ترسی Insectophobia
    حشره‌هراسی Entomophobia
    خانه‌ترسی Ecophobia
    خانه‌هراسی Domatophobia
    خجالت هراسی Erotophobia، ترس از خجالت در حد سرخ شدن، معنای دقیقتر این اصطلاح، سرخ شدن بیمارگونه (بیش از حد طبیعی) بر اثر شرمساری و خجالت است.
    خزنده‌هراسی Herpetophobia
    خواب‌هراسی Somniphobia، ترس از خوابیدن.
    خوردن هراسی یا غذا هراسی Cibophobia، Sitophobia، بیزاری از غذا یا تنفر از خوردن، این اصطلاح مترادف و هم معنا با بی اشتهایی عصبی یا همان Anorexia nervosa تلقی شده‌است.
    خودروهراسی Amaxophobia
    خورشیدهراسی Heliophobia، ترس از نور خورشید.
    خون‌ترسی Hemophobia، یا همان Haemophobia ترس از خون.
    دَرایش‌هراسی lalophobia
    درمان هراسی یا داروهراسی Medication phobia، ترس از دارو و درمان. اصطلاح Pharmacophobia نیز به همین معانی استفاده می‌شود.
    درخت‌هراسی Dendrophobia
    دردهراسی Algophobia، ترس از درد.
    درشت هراسی Megalophobia، ترس از چیزهای بزرگ و گل وگشاد.
    دلقک‌هراسی Coulrophobia، ترس از دلقک‌ها. این نوع ترس منحصر به ترس از دلقک‌هایی که چهرهٔ شیطانی دارند نمی‌شود و هراس ازهر نوع دلقکی را دربرمی گیرد.
    دندانپزشک‌هراسی Dentophobia، ترس از دندانپزشک یا انجام کارها و جراحی‌های دندانپزشکی، این اصطلاح به صورت Dental phobia و یا Odontophobia نیز بیان شده‌است.
    دوزیست‌هراسی Batrachophobia
    راه هراسی Agyrophobia، ترس از عبور از راهها(ترس از عبور از عرض جاده و خیابان)
    رایانه‌هراسی Cyberphobia
    رقص هراسی Chorophobia، ترس از رقصیدن
    رنگ‌هراسی Chromophobia
    ریزهراسی Microphobia
    ریشخندهراسی Gelotophobia، ترس از مضحکه دیگران شدن، ترس از مورد ریشخند و خنده دیگران واقع شدن.
    زانوترسی Genuphobia
    زایمان‌هراسی Lockiophobia
    زشتی‌هراسی Cacophobia
    زن‌هراسی Gynophobia، ترس از زنها.
    زیبازن‌هراسی Venustraphobia
    ساعت‌هراسی Chronomentrophobia
    سپیدهراسی Leukophobia
    سخن‌هراسی Glossophobia، ترس از حرف زدن به صورت آشکارا و درجمع یا ترس از سعی کردن برای این کار.
    سرخس‌هراسی Pteridophobia
    سرعت‌هراسی Tachophobia
    سروصدا هراسی Ligyrophobia، ترس از شلوغی و صداهای بلند.
    سگ‌هراسی Cynophobia
    سوزن‌هراسی Belonephobia
    سیاه‌ترسی Melanophobia
    سیزده هراسی Triskaidekaphobia، یا: Terdekaphobia، ترس از عدد سیزده.
    شب‌هراسی Noctiphobia
    ۶۶۶هراسی Hexakosioihexekontahexaphobia، ترس از عدد۶۶۶.
    شکست‌هراسی Atychiphobia
    شماره‌هراسی Arithmophobia
    شستشوهراسیAblutophobia، ترس از استحمام، شستشو و تمیزی.
    صدا هراسی Phonophobia، ترس از اصوات بلند.
    ضربه هراسی Traumatophobia، یک ترکیب مترادف با جراحت هراسی یا: injury phobia می‌باشد که ترس از صدمه دیدن می باشد.
    عشق‌هراسی Philophobia
    عشق جنسی هراسی Erotophobia، ترس از عشقهای جنسی یا سوالات مربوط به مسایل جنسی.
    عنکبوت‌هراسی Arachnophobia
    فن‌هراسی Technophobia، ترس از فناوری، در این مورد همچنین نگاه کنید به مقاله:لازیت ها (گروهی گریزان از صنعت و تکنولوژی و فناوری در تاریخ انگلستان)
    قبر هراسی Taphophobia، ترس از قبر یا ترس از زنده زنده قرار داده شدن در قبر.
    کار هراسیErgasiophobia، یا Ergophobia، ترس از کار یا فعالیت را می‌گویند. یا ترس یک جراح از انجام دادن اعمال جراحی.
    کارگاه هراسی Workplace phobia، ترس از کارگاهها یا محلهای کار.
    کاغذهراسی Papyrophobia
    کتاب‌هراسی Bibliophobia
    کرم هراسی Verminophobia
    کودک‌هراسی Pedophobia.
    کلمه هراسیOnomatophobia.تنفرمرضی بیمار گونه از کلمه یانام بخصوصی
    گرانش‌هراسی Barophobia
    گربه‌هراسی Elurophobia
    گل هراسی Anthophobia، ترس از گلها.
    گیاه‌هراسی Botanophobia
    لمس‌هراسی Aphenphosmphobia، ترس از مورد لمس واقع شدن و تماس با دیگران. برای این مفهوم اصطلاحات متعدد دیگری هم وجود دارد. از جمله: Haptephobia ، aphephobia، haphephobia، aphophobia، hapnophobia، haptephobia، haptophobia ،thixophobia
    مارهراسی Ophidiophobia
    ماه‌ترسی Selenophobia
    مدرسه‌هراسی Scolionophobia
    مردم‌هراسی Anthropophobia، ترس از افراد یا هراس از بودن در یک جمع (یک شکل از فوبیای اجتماعی)
    مردهراسی Androphobia ، ترس از مرد.
    مرده‌هراسی یا مرگ هراسی Necrophobia، ترس از مرده‌ها و مرگ.
    ناهنجارهراسی Ataxophobia
    نزدیکی هراسی Genophobia، Coitophobia، ترس از نزدیکی جنسی.
    نقص‌هراسی Atelophobia
    نگاه‌هراسی Scopophobia، ترس از مورد نگاه یا مورد خیره شدن کسی قرار گرفتن.
    نو هراسی Neophobia، ترس از چیزهای نو و تازه و نوظهور. چند اصطلاح دیگر در توصیف این نوع ترس کاربرد دارد که برخی از آنها عبارتند از:

Cainophobia، Cainotophobia، Cenophobia، Centophobia، Kainolophobia، Kainophobia

    نوجوان‌ترسی Ephebiphobia
    نوزاد هراسی Tokophobia، ترس از بچه تازه متولدشده(نوزاد)
    هشت‌هراسی Octophobia
    همه‌چیزهراسی Panophobia، ترس از هرچیز یا ترسیدن دائم بدون دانستن این که چه چیز باعث آن می‌شود.
    هراس نوع خون تزریق جراحت Blood-injection-injury type phobia، این نوع هراس در راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی (جدیدترین دسته بندی بیماری‌های روانی)یک زیرگروه از هراس‌های اختصاصی محسوب میشود.
    هراس هراسی Phobophobia، ترس از داشتن یک هراس.
    فراست هراسی Frostophobia ، ترس از فراست ، کسی که مسعود هیتکینگ را برد و او همیشه از او می ترسد . ترس از سرمای زیاد و یخ زدگی

هراسهای مربوط به حیوانات


    گربه‌هراسی Ailurophobia -- ترس یا تنفر نسبت به گربه.
    حیوان هراسی Animal phobia -- ترس یا تنفر از حیوانات خاص، رده‌ای از فوبیاهای اختصاصی است.
    زنبور هراسی Apiphobia -- ترس یا تنفر نسبت به زنبور (این نوع هراس همچنین به عنوان Melissophobia نیز شناخته می‌شود).
    عنکبوت هراسی Arachnophobia -- ترس یا تنفر نسبت به عنکبوت.
    خفاش هراسی Chiroptophobia -- ترس از خفاش یا دوست نداشتن آن.
    سگ هراسی Cynophobia -- ترس یا تنفر نسبت به سگ.
    حشره هراسی Entomophobia -- ترس یا تنفر نسبت به حشرات است.
    اسب هراسی Equinophobia -- ترس یا تنفر نسبت به اسب (این نوع هراس همچنین به عنوان Hippophobia نیز شناخته می‌شود).
    خزنده هراسی Herpetophobia -- ترس یا تنفر نسبت به خزندگان.
    ماهی هراسی Ichthyophobia -- ترس یا تنفر نسبت به ماهیها.
    موش هراسی Musophobia -- ترس یا تنفر نسبت به موش و یا جوندگان.
    مارهراسی Ophidiophobia -- ترس یا تنفر نسبت به مارها.
    پرنده هراسی Ornithophobia -- ترس یا تنفر نسبت به پرندگان.
    کرم هراسی Scoleciphobia -- ترس از کرمها را گویند.
    حیوان هراسی Zoophobia -- اصطلاح عمومی برای توصیف هراس از حیوانات می‌باشد.

وضعیت‌های غیر روانی


    آب‌هراسی Hydrophobia، ترس از آب (یک نشانه از بیماری هاری)
    نورگریزی یا نورهراسی Photophobia، حساسیت شدید نسبت به نور که باعث بیزاری از نور و گریز از آن می‌شود.
    صدا هراسی Phonophobia، حساسیت شدید نسبت به صداهای بلند که موجب تنفر از صدا و اجتناب از آن می‌شود.
    بو هراسی یا رایحه هراسی Osmophobia، حساسیت شدید نسبت به رایحه‌ها که باعث تنفر از بو و دوری از آن می‌شود.