اختلال رفتار لجبازي و مقابله‌جوئي در کودکان

اختلال لجبازي و مقابله‌جوئي عبارتست از الگوی رفتارهای منفی گرایانه، دفاعی، متخاصم و فرمان شکنی در مقابل مراجعه قدرت که حداقل به مدت 6 ماه طول کشیده و منجر به تخریب عملکرد اجتماعی، تحصیلی یا شغلی کودک یا نوجوان می گردد.

وقوع رفتارهای منفی گرایانه در مرحله ی مشخصی از رشد در کودک يعني در دو سالگي و تا حدي در نوجواني طبيعي است و بیانگر تلاش وی برای کسب استقلال و هویت مستقل می باشد. اما در صورتیکه شدت این رفتارها بیشتر حد مورد انتظار بوده و موجب نارضایتی بزرگتر ها و تخریب عملکرد کودک گردد، نوعي اختلال محسوب خواهد شد. میزان شیوع اختلال نافرمانی مقابله ای، 2 تا 16 درصد تخمین زده شده است.

نشانه شناسی:

برخی از شایعترین علایم اختلال لجبازي و مقابله‌جوئي عبارتند از: از کوره در رفتن‌هاي مكرر، جر و بحث با بزرگترها، نافرمانی، عدم سازش با اصول یا درخواستهای بزرگترها، آزار عمدی دیگران، سرزنش دیگران برای خطاها و اشتباهات خود، فحش و ناسزاگوئي و زودرنجی. این کودکان به دلیل عدم مشارکت، مقاومت در مقابل توقعات خارجی و اصرار بر حل مشکلات بدون کمک دیگران معمولا منزوي مي‌شوند. کودکان مبتلا به اختلال لجبازي و مقابله‌جوئي غالباً به خشونتهای جسمی یا رفتار تخریبی قابل ملاحظه دست نمی زنند اما میزان کج خلقی کودک، رد همکاری با ديگران و رفتارهای مزاحمت آمیز در مقایسه با افراد هم سن از میزان مورد انتظار بالاتر است. این کودکان غالباً تنها و بدون دوست بوده و روابط انسانی برای آنها رضایت بخش نیست. مسایل ثانوی که کودکان یا نوجوانان مبتلا به این اختلال ممکن است با آن مواجه شوند عبارتند از: پایین بودن اعتماد به نفس، تحمل کم برای ناکافی و خلق افسرده.در نوجوانان مبتلا به اين اختلال گاهی گرايش به سوء مصرف الکل و مواد روان گردان نیز مشاهده می شود.

معمولا رفتارهاي مقابله‌جويانه در برابر افراد بالغي است كه كودك يا نوجوان با‌ آن‌ها آشنا است افرادي نظير والدين و در مواردي نيز معلمين و اولياي مدرسه. ممكن است اين رفتارها صرفا در مقابل والدين ديده شود و در ساير موقعيت‌ها رفتار كودك يا نوجوان كاملا موجه باشد.

بنابراین ممکن است این کودکان در هنگام معاینه ی بالینی نشانه های اندکی بروز دهند و یا اصلاً علامتی نشان ندهند.

ملاکهای زیر براي تشخیص اختلال لجبازي و مقابله‌جوئي در نظر گرفته شده‌اند.

برخي ملاک های تشخیصی اختلال لجبازي و مقابله‌جوئي

1-اغلب کنترل خلق را از دست می دهد.

2-اغلب با بزرگترها مجادله می کند.

3-اغلب بطور فعال از اجابت کردن خواسته ها و رعایت موازین تعیین شده از سوی بزرگترها سرباز می زند و یا با آنها مقابله می کند.

4-اغلب دیگران را به طور عمدی ناراحت می کند.

5-اغلب دیگران را به علت اشتباهات یا رفتارهای خود سرزنش می کند.

6- اغلب زودرنج و حساس است یا به آسانی از دست دیگران ناراحت می شود.

7-اغلب خشمگین و آزرده است.

8-اغلب کینه توز و انتقامجو است.